17 nov 2026 AI-verordening en HR-software: wat je test voor december 2027
In het kort: Bij de AI-verordening en HR-software draait alles om één feit: AI die kandidaten selecteert of meebeslist over medewerkers, is hoog risico. De leverancier moet aantonen dat het systeem klopt, eerlijk is, alles vastlegt en onder menselijk toezicht staat. De werkgever moet het gebruiken zoals bedoeld en het blijven volgen. Het meeste bewijs komt uit tests die je steeds herhaalt.
Rangschikt je software cv’s, dan bouw je een AI-systeem met een hoog risico. De wet noemt het letterlijk. De meeste HR-teams en HR-techleveranciers weten dat inmiddels. Minder mensen weten wat het betekent op een gewone dinsdagochtend: welke tests je draait, wat je bewaart, en wie in de keten wat moet doen. Voor HR-software draait de AI-verordening om bewijs. Bewijs kost maanden, dus wij zouden nu beginnen en niet pas in 2027. Dit is geen juridisch advies. Je juridische team bepaalt wat geldt. Je testers leveren het bewijs.
Is HR-software hoog risico onder de AI-verordening?
Ja, als ze AI gebruikt voor werving of voor besluiten over mensen op het werk. De AI-verordening is de Europese wet die regels stelt aan AI op basis van risico. Ze noemt deze toepassingen in bijlage III, punt 4. De eerste groep is werving en selectie: gerichte vacatureadvertenties, sollicitaties filteren en kandidaten beoordelen. De tweede groep gaat over mensen die al in dienst zijn. Denk aan promotie, ontslag, taken verdelen op basis van gedrag of eigenschappen, en volgen hoe mensen presteren. Doet een tool een van deze dingen met AI, dan is het een AI-systeem met een hoog risico. Zo’n systeem mag, maar moet aan strenge regels voldoen. Er is een smalle uitzondering. Een systeem dat alleen een klein voorbereidend taakje doet, zonder echte invloed op de uitkomst, valt er mogelijk buiten. Leun daar niet te snel op: wie mensen rangschikt of filtert, stuurt de uitkomst. Eén toepassing is helemaal verboden. Sinds februari 2025 mag AI op het werk geen emoties van medewerkers herkennen, behalve om medische of veiligheidsredenen. Ons artikel over de AI-verordening voor softwareteams behandelt de algemene regels. Hier gaat het alleen over HR.
Wie moet wat doen: de leverancier of de werkgever?
De leverancier draagt de meeste plichten, maar de werkgever kan zich niet achter de leverancier verschuilen. De wet noemt de leverancier de aanbieder: het bedrijf dat het systeem bouwt en onder eigen naam verkoopt. De werkgever die het gebruikt, is de gebruiksverantwoordelijke. Beide hebben hun eigen lijst, en je moet weten aan welke kant je staat.
De leverancier (aanbieder)
De aanbieder moet laten zien dat het systeem is gebouwd en getest om juist, eerlijk en veilig te werken. Dat betekent een risicoanalyse, controles op de data, technische documentatie, automatische logs en een manier waarop mensen het systeem kunnen volgen en overrulen. Na de lancering moet de aanbieder blijven volgen hoe het systeem presteert, zolang het in gebruik is. Dat staat in artikel 72.
De werkgever (gebruiksverantwoordelijke)
De plichten van de werkgever staan in artikel 26. Gebruik het systeem volgens de instructies van de leverancier. Leg het menselijk toezicht bij mensen die de kennis en de bevoegdheid hebben om in te grijpen. Zorg dat de data die je erin stopt relevant is. Houd in de gaten hoe het werkt en meld ernstige problemen. Bewaar de logs minstens zes maanden. En informeer medewerkers en hun vertegenwoordigers, zoals de ondernemingsraad, voordat je zo’n systeem op het werk gebruikt. Pas je het systeem flink aan, of zet je er je eigen naam op, dan word je mogelijk zelf aanbieder.
Wat test je in AI voor werving en HR?
Je test of het systeem het goed doet, voor iedereen, en of een mens echt kan ingrijpen. Software met AI erin geeft niet altijd twee keer hetzelfde antwoord. Eén keer geslaagd of gezakt zegt dus weinig. Je draait dezelfde checks vaak en kijkt naar het patroon. Met deze tests maak je van de wet bewijs.
- Juistheid per groep. Zet de tool goede kandidaten bovenaan, en geldt dat voor vrouwen en mannen, jong en oud, mensen met een niet-Nederlandse naam? Een gemiddelde score kan een groep verbergen waar het misgaat.
- Bias. Verander één detail in een verder gelijk cv, zoals een naam, een leeftijd of een gat voor ouderschapsverlof, en vergelijk de uitkomst. In ons artikel over AI bias testen lees je hoe.
- Robuustheid. Wat gebeurt er met een vreemde cv-opmaak, een scan, een Engelstalig cv, of een verborgen regel tekst die de AI probeert te misleiden?
- Menselijk toezicht. Ziet een recruiter waarom een kandidaat laag scoort, en kan hij dat overrulen? Test of de knop er is, of mensen hem gebruiken, en of de keuze wordt vastgelegd.
- Logs. Controleer of elk besluit wordt gelogd met genoeg detail om het later uit te leggen.
Twee tests liggen ook bij de werkgever. Gedraagt de tool zich nog goed met jouw vacatures en jouw kandidaten? En behandelen je recruiters de score als advies, of volgen ze hem blind? Dat tweede check je door met recruiters te praten en te kijken hoe vaak ze het oneens zijn met de tool. AI kan een recruiter helpen. Het besluit over een mens blijft bij een mens.
Wanneer gelden de regels, en waarom nu al beginnen?
Voor werving en HR gelden de regels voor hoog risico vanaf 2 december 2027. Die datum komt uit de AI Omnibus, die in juli 2026 in werking trad en de termijnen voor bijlage III verschoof. Kijk in de officiële tekst en op de pagina’s van de Europese Commissie voordat je plant, want data zijn al eerder verschoven. Het verbod op emotieherkenning op het werk geldt al sinds februari 2025. En de AVG geeft kandidaten nu al rechten als een besluit over hen volledig automatisch wordt genomen.
December 2027 klinkt ver weg. Maar het bewijs dat de wet vraagt, is bewijs over tijd: testresultaten van maanden gebruik, monitoringrapporten, logs. Een jaar resultaten maak je niet in de laatste maand voor een deadline. Leveranciers hebben ook tijd nodig om op te lossen wat de tests vinden. Werkgevers hebben tijd nodig om over te stappen als een leverancier het niet waarmaakt. Een eerlijke kanttekening: plant je tool alleen gesprekken in of beantwoordt hij praktische vragen, dan gelden de regels voor hoog risico misschien helemaal niet. Zoek dat eerst uit, voordat je een testprogramma bouwt dat je niet nodig hebt.
Wat betekent dit voor je team?
De eerste testronde is het makkelijke deel. Het moeilijke deel zijn de jaren erna. De tool verandert, je vacatures veranderen, en de wet verwacht dat je blijft kijken. Iemand moet de checks na elke update opnieuw draaien en opvolgen wat faalt. Diegene rapporteert het ook zo dat HR, juristen en management ermee verder kunnen. In de meeste organisaties bestaat die taak nog niet. Over die doorlopende cyclus schreven we in ons artikel over AI testen na livegang.
Voor dat doorlopende werk hebben we onze eigen tool VeritasAI gebouwd. We gebruiken hem om AI-testen als dienst te leveren. VeritasAI blijft je AI-toepassing testen met echte vragen. Een operationeel dashboard laat zien welke vragen falen en bij welke wet, regel of richtlijn elke fout hoort. Je ziet de prompt, het antwoord en een prioriteitsscore. Een managementdashboard geeft het overzicht waar een compliance officer om vraagt. Meer lees je op onze pagina over AI compliance testen.
Een eerste stap voor deze week: vraag je HR-leverancier, of je eigen productteam, naar de uitkomst van de laatste biastest. Vraag wanneer die draaide en op welke groepen. Kan niemand antwoord geven, dan weet je waar je begint.
Bouw het bewijs voor de AI-verordening terwijl je het product bouwt.
Veelgestelde vragen
Is een chatbot die vragen van kandidaten beantwoordt hoog risico?
Meestal niet, zolang hij alleen vragen beantwoordt en mensen niet filtert of beoordeelt. Kandidaten moeten wel weten dat ze met AI praten. Gaat hij bepalen wie doorgaat, dan gelden de regels voor hoog risico.
Verbiedt de AI-verordening AI in werving en selectie?
Nee. AI in werving mag, maar als toepassing met een hoog risico en strenge regels. Alleen emotieherkenning op het werk is verboden, behalve om medische of veiligheidsredenen.
Moeten we zelf testen als onze HR-leverancier zegt dat de tool voldoet?
Ja, voor een deel. De leverancier bewijst dat de tool werkt zoals hij gebouwd is. Jij bent verantwoordelijk voor hoe je hem gebruikt: met jouw data, jouw vacatures en jouw mensen. Vraag de testresultaten van de leverancier op en test de tool in je eigen situatie.
En de AVG dan?
De AVG geldt naast de AI-verordening. Kandidaten hebben rechten als een machine volledig zelf over hen beslist, waaronder het recht dat een mens ernaar kijkt. Betrek je privacy officer vroeg.